प्रोटीन पावडरचे प्रकार - कोणासाठी कोणते योग्य

  

 प्रोटीन पावडरचे प्रकार – कोणासाठी कोणते योग्य?

आजकाल बाजारात अनेक प्रकारच्या प्रोटीन पावडर्स उपलब्ध आहेत. पण प्रत्येक प्रोटीन सर्वांसाठी योग्य असतेच असे नाही. आपल्या शरीराची गरज, वय, पचनशक्ती आणि जीवनशैली यानुसार योग्य प्रोटीन निवडणे खूप महत्त्वाचे असते.

 आता प्रोटीनचे प्रमुख प्रकार पाहू.

1.प्लांट प्रोटीन (Plant Protein)

हे प्रोटीन वनस्पतींपासून मिळते.

• स्रोत: - धान्ये, कडधान्ये, डाळी, मूग, चणा, मसूर, सोया, राजमा, हरभरा,बिया,भोपळ्याच्या बिया, सूर्यफूल बिया इत्यादी

प्लांट प्रोटीन हे Pea protein, rice protein, soy protein अशा पावडर स्वरूपातही मिळते 

• वैशिष्ट्ये: - प्लांट प्रोटीन पचायला तुलनेने हलके आणि फायबर जास्त असल्यामुळे पोटासाठी चांगले, शिवाय पूर्णपणे शाकाहारी 

कोणासाठी योग्य: - सर्वसामान्य लोक, डायबेटीक्स, वजन कमी करणारे, ज्यांना पचनाचा त्रास होतो अशा सर्वांसाठी प्लांट प्रोटीन योग्य.

2. व्हे प्रोटीन (Whey Protein)

हे प्रोटीन दुधापासून बनवले जाते.

वैशिष्ट्ये: - हे प्रोटीन शरीरात पटकन शोषले जाते. खास करून स्नायूंच्या वाढीसाठी उपयुक्त

व्हे प्रोटीन मध्ये तीन प्रकार दिसतात.

1.Concentrate - या प्रकारात 70–80%प्रोटीन असते. सर्वसामान्य व्यक्तीसाठी इतक्या प्रोटीनची गरज नसते, हे जिम किंवा फिटनेस करणाऱ्यांसाठी योग्य.

2. Isolate - या प्रकारात 90%+ प्रोटीन असते, खेळाडू किंवा जिम करणाऱ्यांसाठी योग्य, सर्वसामान्य लोकांसाठी हे गरजेचे नाही.

3. Hydrolysate - हायड्रोलाइज्ड प्रोटीन - हे खूप पटकन शरीरात जाते. प्रोफेशनल अ‍ॅथलीट्स किंवा सर्जरीनंतर recovery साठी दिले जाते. सर्वांसाठी आवश्यक नाही. तुलनात्मक दृष्ट्या महागही असते.

सर्वसामान्य व्यक्तीसाठी काय योग्य?

घरगुती प्लांट प्रोटीन, मोड आलेली कडधान्ये डाळी, कडधान्ये, बिया इत्यादि .

नैसर्गिक अन्नातून मिळणारे प्रोटीन हेच सर्वात सुरक्षित प्रोटीन आहे.

थोडक्यात म्हणजे

“महाग प्रोटीन म्हणजेच चांगले प्रोटीन” असं समजायचं कारण नाही. 

आपल्या स्वयंपाकघरात असलेले कडधान्य, बिया आणि धान्ये यामध्येच आपल्या शरीरासाठी योग्य प्रोटीन दडलेले आहे. अर्थात हे जरी खरे असले तरी अन्नातून - विशेषतः शाकाहारी अन्नातून पुरेशा प्रमाणात प्रोटीन मिळतेच असे नाही. त्यामुळे थोडे अतिरिक्त प्रोटीन रोज घेणे गरजेचे आणि नक्कीच फायदेशीर ठरते.

 पुढच्या भागात कोणते प्रोटीन कोणासाठी योग्य, कोणी आणि किती घ्यायचे इत्यादी गोष्टींची सविस्तर माहिती घेऊ.